Μεταλλεία: Να μην περάσει στη λήθη ο ιδρώτας που έχει χυθεί!

ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΜΑΣ

Του Δημήτρη Ρουσουνέλου
Όλα στα κάρβουνα

Παρακολουθώ εδώ και πολύ καιρό τη δουλειά της Δήμητρας Λοΐζου Βουλγαράκη. Αναλαμβάνει συχνά διάφορα για το οποία λίγοι γνωρίζουν ότι έχει εργαστεί, αθόρυβα και με απίστευτη συνέπεια.

Η Δήμητρα κι από χαρακτήρα κι από προσωπικό ενδιαφέρον, διάθεση και παιδεία έχει καταφέρει πολλά και ενδιαφέροντα για τα οποία δεν είναι της παρούσης να επεκταθώ.
Δεν γνωρίζω πότε ακριβώς τσιμπήθηκε από το μεράκι της έρευνας, από αυτό τον έρωτα που σε παρασύρει σε κιτάπια και γραφές, σε λόγια ανθρώπων και καταγραφές, σε επαφές με έναν κόσμο που ακόμα θυμάται, τον κόσμο από τον οποίο πάντα δεν προλαβαίνουμε να αρμέξουμε όλα όσα θα θέλαμε, όλα όσα θα μας ήταν χρήσιμα για να πάμε παρακάτω με τα εφόδια της μνήμης και της αδιαρρηκτης αλυσίδας που συνδέει την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου μας. Έχει μακρά θητεία πλάι στον συγγραφέα Παναγιώτη Κουσαθανά, στην πρώτη περίοδο που στήνονταν η «Βιβλιοθήκη» και η «Στέγη» του. Προοσωπικά πιστεύω ότι και μια βδομάδα πλάι του συγκομίζεις προς όφελός σου απιστευτη γνώση και εμπειρία, κυρίως για τον τρόπο, την τάξη, την εμμονή, την επιμονή και την επιμέλεια που οφείλει να έχει η συγγραφική δουλειά και η έρευνα.

 

ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΡΥΧΩΝ

Η Δήμητρα κατάφερε μεγάλο άθλο. Έπιασε αυτή την κατακερματισμένη αλυσίδα των Μεταλλείων της Μυκόνου, κρίκο τον κρίκο, διαλυμένη και την έβαλε σε τάξη.
Σήμερα κι ενώ ακόμα επεξεργάζεται το υλικό της ακατάπαυστα μας λέει πως είναι σχεδόν έτοιμη να μοιραστεί μαζί μας λίγα πράγματα παραπάνω.
Λίγο πριν κάνει το μεγάλο βήμα της έκδοσης (μακάρι να βρεθεί ο τρόπος και να ευοδωθεί σύντομα και αυτό!) πριν λοιπόν, σε αυτούς τους δύσκολους εκδοτικά χρόνους, βγει το τεράστιο και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον υλικό σε βιβλίο, μας παρουσιάζει την εργασία της το Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου (από τις 07 μμ) σε μια Ημερίδα στο Γρυπάρειο* αφιερωμένη στα μεταλλεία της Μυκόνου μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, το πλαίσιο της εποχής τους και με τίτλο:
«Η Μεταλλεία κι οι Μεταλλειώτες τον 20ό αιώνα στη Μύκονο».
Στο πλάι της σημαντικοί ερευνητές οι ομιλίες των οποίων αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.  Οι εκδηλώσεις θα κρατήσουν 3 μέρες καθώς έχουν προβλεφθεί μια ομιλία για την ταυτότητα των μεταλλωρύχων στην τέχνη και μια σειρά από επισκέψεις/ξεναγήσεις μαθητών κ.α. (βλ. πρόγραμμα)

Την έρευνα της Δήμητρας Λοΐζου-Βουλγαράκη την περιμένουμε χρόνια, γνωρίζουμε ότι ήταν αυτή που θα μπορούσε να τη φέρει σε πέρας γι αυτό και το ενδιαφέρον όλων μας είναι μεγάλο. Τα μεταλλεία άλλωστε είναι κομμάτι της ιστορίας του νησιού μας και οι μεταλλειώτες, ντόπιοι και εσωτερικοί μετανάστες από κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τους πιο αγαπητούς μας συμπολίτες.

Αντιγράφω από  Δελτίο Τύπου:

«…Σε μια πρώτη γνωριμία με το πλούσιο υλικό που έχει συλλέξει η Δήμητρα Λοΐζου-Βουλγαράκη για την ιστορία των Μεταλλείων της Μυκόνου θα έρθουμε αυτό το Σαββατοκύριακο στα πλαίσια του τρίημερου εκδηλώσεων που διοργανώνεται με τίτλο «Στις διαδρομές των Μεταλλωρύχων της Μυκόνου, των Κυκλάδων, του Kόσμου». Σκοπός της ερευνήτριας κας Δήμητρα Λοΐζου-Βουλγαράκη είναι η περαιτέρω αξιοποίηση του υλικού με την έκδοση βιβλίου, την παραγωγή ντοκιμαντέρ και την δημιουργία διαδραστικής πλατφόρμας και ψηφιακού χάρτη.

Η ίδια μας λέει για την έρευνα της:

«Η προσωπική μου ενασχόληση με το ζήτημα αυτό άρχισε το 2003, αρχικά ως επιτακτική δική μου ανάγκη να αποδοθεί επιτέλους τιμή στους εργαζομένους που έχασαν τη ζωή τους στο Μεταλλείο· και ακόμη, σ’ αυτούς, που παλεύοντας νυχθημερόν σε μια σκληρή και επίπονη εργασία, μπόρεσαν να ζήσουν αξιοπρεπώς τις οικογένειές τους –μεταξύ αυτών κι ο πατέρας μου–, χωρίς να χρειαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους τα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια αναζητώντας αλλού την τύχη τους. Ωστόσο όμως, στην πορεία της έρευνας, μέσα από τις μαρτυρίες των εργαζομένων, αναδύθηκε επίσης η σκοπιμότητα ανάδειξης των δυνατοτήτων Τεχνολογίας και Επιχειρηματικότητας που προσέφερε αυτό το Μεταλλείο στη σημερινή Μύκονο. Από τη μια μεριά η δημιουργία εργατικής δύναμης υψηλών επιδόσεων, και από την άλλη, η εισαγωγή των λειτουργιών προγραμματισμού, οργάνωσης και σχεδιασμού ώθησαν αυτούς που επεδίωκαν επαγγελματικές προοπτικές και αυτούς που είχαν επιχειρηματικές κλίσεις να επιτύχουν απασχόληση υψηλού επιπέδου.

Το 2013 ξεκίνησα εντατικά πια να συλλέγω φωτογραφίες, έγγραφα, χάρτες, καταχωρίσεις του τοπικού Τύπου εκείνης της εποχής, μαρτυρίες εργαζομένων, κ.λπ. Πολύ σημαντικό απόκτημα ένα σπάνιο 11λεπτο ντοκιμαντέρ με στιγμιότυπα του κύκλου των εργασιών κατά τη λειτουργία του Μεταλλείου το 1960. Υπήρξε μεγάλη προθυμία και καλή συνεργασία από τον πιο απλό εργάτη μέχρι και τους προϊσταμένους και τους Γενικούς Διευθυντές, καθώς και από αρκετούς συντοπίτες που εκτίμησαν αυτό που επιχειρώ να επιτύχω: να μην περάσει στη λήθη ο αλλοτινός τρόπος ύπαρξης των κατοίκων της Μυκόνου.

Η προσπάθειά μου αυτή έχει ήδη εκτιμηθεί και αναγνωριστεί από τους Καθηγητές ΕΜΠ Νικ. Αποστολίδη, Κων. Παναγόπουλο και Δημ. Καλιαμπάκο, και από το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, όπου με επίσημη επιστολή του (4382/17-05-2017) εντάσσει την ερευνητική μου εργασία στο πλαίσιο αναγνώρισης και ανάδειξης τής οικονομικής και πολιτιστικής σημασίας τής μεταλλευτικής δραστηριότητας που αναπτύχθηκε στο Αιγαίο.»

Εύχομαι από καρδιάς στη Δήμητρα Λοΐζου – Βουλγαράκη δύναμη για καλή συνέχεια και σε αυτή την έρευνα και σε όλα όσα καταπιάνεται.

Το δημοτικό συμβούλιο στην Άνω Μερά. Πολλά και δύσκολα τα θέματα.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΔΣ ΔΗΜΟΥ ΣΤΙΣ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017 ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΜΕΡΑ
Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων της Αδελφότητας της Άνω Μεράς πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση του ΔΣ του Δήμου στις 31 Αυγούστου 2017 παρουσία του περιφερειάρχη ΝΑ κ.Χατζημάρκου, του αντιπεριφερειάρχη ΝΑ, κ. Λεονταρίτη, των Μυκονιατών περιφερειακών συμβούλων κ.κ. Σ.Μπρίγγου και Μ.Χανιώτη, του πρόεδρου της Δημοτικής Κοινότητας Άνω Μεράς κ. Ζουγανέλη, συμβούλων της δημοτικής κοινότητας αλλά και πλήθους κόσμου.

Η αλλαγή του τόπου συνεδρίασης έγινε κατόπιν αιτήματος της Δημοτικής Κοινότητας Άνω Μέρας με σκοπό να συζητηθούν τοπικά θέματα του χωριού.
Παρ’όλα αυτά τα θέματα της ημερήσιας διάταξης κατ΄ελάχιστο αφορούσαν τοπικά θέματα της Άνω Μεράς. Η δυναμική παρουσία πολιτών πολλοί από τους οποίους έθεσαν σοβαρά ζητήματα, άλλαξε και διαμόρφωσε τελικά την ημερήσια διάταξη.

Το σοβαρό θέμα του αποκλεισμού της πρόσβασης στην παραλία της Φραγκιά έθεσε ο Πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής Ένωσης προσώπων «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ –ΜΥΚΟΝΟΣ» και κάτοικοι της περιοχής με αφορμή και την πρόσφατη καταγγελία τους για το ίδιο θέμα προς τον Δήμο στις 28/8/17, απαιτώντας να λυθεί άμεσα και αποσπώντας σχετική δέσμευση από την πλευρά του Δήμου.
Στην ρύπανση του ρέματος ΡΥΑΚΑΣ του Πανόρμου αναφέρθηκε η δικηγόρος της ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΉ ΙΚΕ κ. Καρίγιαννη.
Στο φαινόμενο της εμφάνισης νεκρών ψαριών στην λίμνη του Μαραθιού αναφέρθηκε η βιολόγος Μαίρη Σταυρακοπούλου ζητώντας από τον Δήμο να ενημερώσει για τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί λόγω της μέγιστης υγειονομικής σημασίας του θέματος.

Θέματα που τέθηκαν επίσης από πολίτες αφορούσαν στην αποπεράτωση του κλειστού γυμναστηρίου της Άνω Μεράς, ο φωτισμός και η πεζοδρόμηση, τα σοβαρά προβλήματα του δημοτικού σχολείου της περιοχής κ.α.

ΟΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ – ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Κ.Ε.Πο.Μ
• Προ ημερησίας το θέμα της ΦΤΕΛΙΑΣ (δες σχετικό άρθρο)
• Με αφορμή την επικείμενη λήξη της ανάρτησης των δασικών χαρτών η επικεφαλής της ΚΕΠοΜ και δημοτική σύμβουλος Άννα Καμμή, έκανε σχετική ερώτηση για τον λόγο που ο Δήμος της Μυκόνου βρίσκεται μεταξύ των 9 από τους 120 δήμους που δεν έχει ακόμη στείλει τα όρια των οικισμών και των οικιστικών πυκνώσεων του νησιού με φόβο η ολιγωρία αυτή να έχει δυσάρεστες συνέπειες για τους πολίτες. Σχετική ερώτηση είχε υποβάλει και σε προηγούμενη συνεδρίαση τον Μάιο η οποία ακόμη δεν έχει απαντηθεί.
• Απόρριψη αδρανών στην περιοχή Τηγάνι (δες σχετικό άρθρο) και το συνολικό ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
• Το μεγάλο ζήτημα της πρόσβασης στις παραλίες με αφορμή και την παρέμβαση των κατοίκων για τον αποκλεισμό της Φραγκιάς. Έκανε πρόταση στην επιτροπή Ποιότητας Ζωής να συγκαλέσει συνεδρίαση για το θέμα αναζητώντας της διασφάλισης της δημόσιας πρόσβασης στις παραλίες του νησιού.
• Στην λειτουργία του εστιατορίου στον Πάνορμο χωρίς έγκριση από την αρχαιολογική υπηρεσία και χωρίς τελική έγκριση του Δήμου.
• Στην αναγκαιότητα για την αποκατάσταση του φωτισμού σε όλο το νησί αλλά και στον περιφερειακό καθώς και στην επιτακτική ανάγκη δημιουργίας πεζοδρόμησης του περιφρειακού για την διασφάλιης των πεζών
• Η Ματίνα Μανδηλαρά έφερε το θέμα της επικινδυνότητας της παιδικής χαράς της Άνω Μεράς καταθέτωντας φωτό και ζητώντας την άμεση επέμβαση του Δήμου.

Video | Η τοποθέτηση της Άννας Καμμή

Ανεξέλεγκτη απόθεση αδρανών και μεγάλου όγκου σκουπιδιών στην περιοχή Μεταλλεία (+Video)

EΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΑΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΝ

Το σοβαρό φαινόμενο της ανεξέλεγκτης απόθεσης αδρανών, απορριμμάτων και ογκωδών αντικειμένων στην περιοχή των Μεταλλείων απασχόλησε το ΔΣ του Δήμου στις 31 Αυγούστου 2017 στην συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Αδελφότητας Ανωμεριτών στην Άνω Μερά.
Το θέμα τέθηκε στο ΔΣ από την επικεφαλής της ΚΕΠοΜ Άννα Καμμή, κατόπιν αιτήματος της Δήμητρας Λοΐζου-Βουλγαράκη, ως ένα από τα σοβαρότερα θέματα της Άνω Μεράς αλλά και ολόκληρου του νησιού, καταθέτοντας πρόσφατες φωτογραφίες που δείχνουν το μέγεθος της καταστροφής.

Το φαινόμενο έλαβε τραγικές διαστάσεις τον περασμένο χειμώνα μετά την έντονη οικοδομική δραστηριότητα που διαπιστώθηκε σε όλο το νησί.
Υπαίτιος για την τεράστια αυτή οικολογική καταστροφή και την αλλοίωση της φυσικής ομορφιάς του τοπίου είναι κυρίως ο Δήμος Μυκόνου.
Ηθικός αυτουργός είναι η εγκληματική αμέλεια και η αδιαφορία όλων των προηγούμενων Διοικήσεων αλλά και της σημερινής Δημοτικής Αρχής για ανεύρεση και χωροθέτηση κατάλληλου χώρου απόθεσης-διαχείρισης των αδρανών.
Το φαινόμενο αποτελεί άλλη μια δυσάρεστη συνέπεια της ανεξέλεγκτης και άνευ όρων ανάπτυξης του τόπου, μιας άναρχης ανάπτυξης που δεν υπολογίζει τις δυσάρεστες και επικίνδυνες συνέπειες στο περιβάλλον και την ιστορία του τόπου και των κατοίκων του.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που μας έγινε κατά την διάρκεια της συνεδρίασης, 153 φορτία φορτώθηκαν σε τριαξονικά φορτηγά (!) το 2016 από τον Πρόεδρο της Δημοτικής Κοινότητας Άνω Μεράς για να καθαρίσουν οι δρόμοι που οδηγούν από το Τηγάνι έως τις παλιές εγκαταστάσεις των Μεταλλείων από το πίσω μέρος του Αϊ-Λιά. Εύλογη η απορία για του πού μεταφέρθηκε αυτός ο τεράστιος όγκος αδρανών και απορριμμάτων αφού δεν υπάρχει η σχετική πρόβλεψη. Η εικόνα που είχαμε εμείς μετά από αυτήν την δράση είναι ότι απαλλάχτηκε μεν το οδόστρωμα, αλλά τα αδρανή υλικά προωθήθηκαν στις παρακείμενες πλαγιές.

 

Στην περιοχή των Μεταλλείων από το 1955 έως το 1983 λειτούργησε η Αμερικανική επιχείρηση εξόρυξης βαρίτη που απασχολούσε περί τους 300 εργαζόμενους και αποτέλεσε μια από τις πιο σημαντικές οικονομικές δραστηριότητες της εποχή εκείνη.
Το 1984 το ΔΣ της Μεταλλευτικής Εταιρείας ΜΥΚΟΜΠΑΡ διά του Γεν. Διευθυντή Αναστάσιου Π. Παπαδόπουλου, δώρισε 25 στρέμματα στον Δήμο με σκοπό την αξιοποίησή τους για την διαχείριση των απορριμμάτων. Η έντονη αντίδραση των κατοίκων της Άνω Μεράς συντέλεσε στην μη αξιοποίηση της δωρεάς για αυτόν τον σκοπό, και κατ’ επέκταση στην καταστροφή του τοπίου που παρατηρείται σήμερα.
Μετά από ερώτησή μας στο ΔΣ, διαπιστώσαμε ότι το θέμα της διαχείρισης των αδρανών δεν αποτελεί προτεραιότητα της παρούσας Δημοτικής Αρχής, αφού 3 χρόνια μετά την ανάληψη καθηκόντων της δεν έχει ακόμη εκπονήσει σχετική μελέτη ώστε να βρεθεί ο κατάλληλος χώρος.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

Προσθέτουμε ότι Δήμητρα Λοΐζου-Βουλγαράκη, αυτοβούλως, λόγω του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την περιοχή των Μεταλλείων με αφορμή την έρευνα που διεξάγει τα τελευταία χρόνια σχετικά με την καταγραφή της ιστορίας τους, απευθύνθηκε στην ΚΔΕΠΠΑΜ αιτούμενη την άμεση αντιμετώπιση του σοβαρού προβλήματος από τον Δήμο –από κοινού και χωρίς πολιτικές αντιπαραθέσεις με την αντιπολίτευση–, τονίζοντας την ανάγκη εξεύρεσης λύσης. Έλαβε τη διαβεβαίωση άμεσης επίσκεψης μιας επιτροπής –συνοδεία του Δημάρχου– στην περιοχή για αυτοψία.

Ζητάμε την άμεση κινητοποίηση του Δήμου και των υπηρεσιών του ώστε να δοθεί άμεσα λύση σε αυτό το χρόνιο πρόβλημα και να σταματήσει η υποβάθμιση μιας ακόμη περιοχής φυσικού κάλλους.

Για την ΚΕΠοΜ
Οι δημοτικοί σύμβουλοι
και οι σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων

Άννα Καμμή και Απόστολος Νάζος
Μάκης Μωράκης και Ματίνα Μανδηλαρά