Η Φτελιά, η υπουργός Πολιτισμού και η οργή του Ποσειδώνα

 

Tης Αλεξάνδρας Αγγελετάκη
Αρχαιολόγου, Ξεναγού

Με την αφορμή τα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών σχετικά με την απόφαση της υπουργού Πολιτισμού να επιτρέψει σε γνωστή επιχείρηση να εκμεταλλευτεί την παραλία της Φτελιάς θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή αρμοδίων και πολιτών στην ανάγκη της προστασίας της συγκεκριμένης περιοχής σαν έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους των Κυκλάδων και της Ελλάδος.

Η θέση Φτελιά επισημάνθηκε από τον Κωνσταντίνο Τσάκο στη δεκαετία του ’80 μετά από υποδείξεις του ερασιτέχνη αρχαιολάτρη +Σταύρου Πολυκανδριώτη. Όπως έδειχναν τα εργαλεία οψιανού και τα «όστρακα» αγγείων που ο παραπάνω αρχαιολόγος συνέλεξε από την επιφάνεια του χαμηλού χωμάτινου λόφου και της γύρω περιοχής, επρόκειτο για προϊστορική κατοίκηση (Τσάκος 1989). O ίδιος υποστήριξε σε άρθρο του ότι ο ορατός λόφος της Φτελιάς θα μπορούσε ίσως να ταυτιστεί με τον ομηρικό μύθο και την άποψη ότι στην αρχαιότητα η θέση ταυτιζόταν με τον τάφο του Αίαντα του Λοκρού, του γνωστού ήρωα του τρωικού πολέμου, ο οποίος ναυάγησε και πνίγηκε κατά την επιστροφή του από την Τροία και το σώμα του ξεβράστηκε στις ακτές της Μυκόνου.

MYKONIATIKH-ARXAIOLOGIKA-ED

Ο μύθος εξηγεί πως ο Ποσειδώνας εκδικήθηκε τον ήρωα γιατί δεν σεβάστηκε την κόρη του Πρίαμου, Κασσάνδρα, όταν ζήτησε καταφύγιο στον ναό της Αθηνάς αφού οι Έλληνες κατέλαβαν την Τροία. Ο Ποσειδώνας πολλές φορές εκδικείται ήρωες και θνητούς όταν έχουν διαπράξει ασέβεια. Ας το κρατήσουμε αυτό στο μυαλό μας.

Η περιοχή ανασκάφηκε αργότερα από την επιστημονική ομάδα του Αδαμάντιου Σάμψων υπό την εποπτεία του Πανεπιστήμιου Αιγαίου και με χρηματική συνεισφορά κατά περιόδους του Δήμου Μυκόνου. Για την Φτελιά υπάρχουν πολλές μελέτες γύρω από τα ευρήματα και την σπουδαιότητα του οικισμού.

Η προϊστορική κατοίκηση της Φτελιάς θεωρείται από τις πρωιμότερες στο Αιγαίο μαζί με αυτή του Σάλιαγκου και χρονολογείται στο 5000 με 4500 π.X. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως έναν οικισμό με ανθηρή οικονομική δραστηριότητα, εμπορικές σχέσεις και ανταλλαγές προϊόντων με αλλά νησιά μιας και συλλέχθηκε οψιανός που προέρχεται από τη Μήλο. Η ύπαρξη ευρημάτων, όπως ειδωλίων και κεραμικής, εργαλείων λίθινων, οστέϊνων, κοσμημάτων και κτιρίων κατοίκησης, υποδεικνύει την ύπαρξη μιας κοινωνίας πολύπλοκης και τεχνικά προηγμένης, που κατείχε τη γνώση για την πρόσκτηση της πρώτης ύλης αλλά και την τεχνογνωσία της κατασκευής.

Οι νησιώτες της προϊστορικής εποχής ενός μακρινού παρελθόντος διάλεξαν να κατοικήσουν κοντά σε μια περιοχή στη Μύκονο όπου υπάρχουν υδάτινοι πόροι απαραίτητοι για τη διαβίωση τους και η μεγαλύτερη έκταση καλλιεργήσιμης γης. Η συλλογή από κέρατα μεγαλύτερων ζώων στην περιοχή υπαινίσσεται ότι η πανίδα και η χλωρίδα ήταν επίσης διαφορετική από σήμερα, αφού τα κερατοειδή δεν επιβιώνουν σε περιοχές χωρίς δάση.

Οι ανασκαφές που έχουν διενεργηθεί σε δυο περιόδους, 1995-96 και 2000-2003 θα μπορούσαν να συνεχιστούν αν υπήρχαν πόροι και ερευνητικά προγράμματα για παραπάνω ανάδειξη της σπουδαίας αυτής προϊστορικής θέσης στο Αιγαίο. Είναι σαφές ότι η περιοχή χρήζει ανάδειξης από το Υπουργείο, μιας και η γειτνίαση του με λατομείο πωρόλιθου και με την περιοχή Παλαιοκάστρου που δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς, θα μπορούσαν να συμπληρώσουν την εικόνα του μακρινού παρελθόντος του Αιγαίου. Ανατολικά δε της νεολιθικής θέσης σε μια βόλτα που κάναμε, εντοπίσαμε κοιλότητες στο έδαφος που δείχνουν ότι υπήρχε δραστηριότητα και σε σχετικά νεότερους χρόνους μιας και υπάρχει έντονη παρουσία κεραμικής και εκεί όπως και σε αλλά σημεία γύρω από τον όρμο της Φτελιάς.

Μάλιστα, αυτό που επισημαίνουν και οι ανασκαφείς είναι ότι η περιοχή αυτή παραμένει ένας πνεύμονας γεωργικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων και με την απόληξη του λαγκαδιού, αποτελεί ίσως ένα από τα σημεία του νησιού που θα έπρεπε να προστατευτούν για να διατηρηθεί το γόνιμο χώμα που χάνεται πια από τις Κυκλάδες. Αυτό, επισημαίνεται και από επιστήμονες που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, για την περιβαλλοντική καταστροφή που φέρνει η άλογη, και χωρίς προγραμματισμό, τουριστική ανάπτυξη στη Ελλάδα.

Πρέπει να σκέφτεται κάποιος ότι το μέλλον ενός τόπου δεν μπορεί να αποφασίζεται μόνο από τις κοντόφθαλμες βλέψεις όσων θέλουν να ανοίξουν επιχειρήσεις στο νησί έχοντας σαν στόχο το γρήγορο κέρδος. Αλλά πολίτες και αρχές οφείλουν να υπερασπιστούν το παρελθόν αλλά και το μέλλον του τόπου, προστατεύοντας το από πρακτικές που μπορεί να το καταστρέψουν χωρίς επιστροφή. Σήμερα δεν έχουμε πλέον την μυθολογία και τον Ποσειδώνα να εκδικείται την «ύβριν» και την ανθρώπινη αλαζονεία, έχουμε όμως σεισμούς, τσουνάμια και τυφώνες. Αν εμείς οι ίδιοι δεν συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να διατηρήσουμε τους φυσικούς πόρους και να προστατέψουμε το περιβάλλον τότε η φύση θα μας εκδικηθεί. Έχει ήδη αρχίσει. Πριν ξυπνήσει λοιπόν η οργή του Ποσειδώνα για μια ακόμη φορά ας καλοσκεφτούμε τί κάνουμε.

Η ενοικίαση της παραλίας σε επιχειρήσεις με σκοτεινό παρελθόν στο νησί, που στηρίζονται σε δημόσιες σχέσεις και δεν υπακούουν στους νομούς, αντλώντας δύναμη από ένα πλέγμα αδιάβλητης διαφθοράς, χωρίς να σέβονται κανέναν και τίποτα, άφησαν ένα δυσβάσταχτο αποτύπωμα και μια πικρή γεύση φέτος σε όλους, παρ’ όλη την πολυπόθητη αύξηση του τουρισμού σε αριθμούς αλλά όχι σε ποιότητα ζωής. Οι αλλαγές τους κλίματος, η έλλειψη παντελούς προγραμματισμού και έλέγχου μπορεί να φέρει πλέον το τέλος του ίδιου του νησιού και της φυσικής του ομορφιάς, που τόσα χρόνια πουλιέται και αγοράζεται.

Ο δήμαρχος Μυκόνου Κωνσταντίνος Κουκάς και το ΔΣ πήρε θέση κατά της ενοικίασης αυτής της παραλίας στηριζόμενος στο γεγονός ότι είναι αρχαιολογική θέση, και μια από τις λίγες παραλίες που πρέπει να προστατευτούν, αντιδρώντας στην απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού. Είναι ευκαιρία λοιπόν να χρηματοδοτήσει ο Δήμος, την περαιτέρω ανάδειξη της περιοχής σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και με επιστήμονες περιβαλλοντολόγους, να προστατέψει την ιστορία του προϊστορικής περιόδου στο Αιγαίο διατηρώντας παράλληλα και ένα φυσικό πνεύμονα για το μέλλον. Με αυτόν τον τρόπο ίσως μπορέσει και η δική μας εποχή, να αφήσει παρακαταθήκη κάτι που να εμπεριέχει το όραμα που χρειάζεται ο τόπος πια από τους πολιτικούς του άρχοντες, για να σωθεί από την πιθανή οργή του Ποσειδώνα.

Όπως φαίνεται λοιπόν η θέση της Φτελιάς στο Αιγαίο δεν συνδέεται μόνο με το μύθο αλλά και με μια σημαντική ανθρώπινη δραστηριότητα του παρελθόντος, του σεβασμού στη φύση και στις δυνατότητες που παρέχει στον άνθρωπο για την επιβίωση του. Άς την προστατέψουμε επομένως για να μείνει στη μνήμη και των επόμενων γενεών.

_____________________________________________________________________________

〉 Σχετική βιβλιογραφία

Η Φτελιά προστατεύεται από τον αρχαιολογικό νομό του 1995 ως αρχαιολογική θέση. Αριθμός Υπουργικής Απόφασης,  Αριθμός ΦΕΚ ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/ Φ43/21736/1223/19-6-1995 – ΦΕΚ 606/Β/10-7-1995

Τσάκος Κ. Αρχαιογνωσία τεύχος 6, 1989.

Σάμψων Α. The prehistoric settlement of Ftelia, Rhodes 2002

Ταμπακοπουλου, Γ., Η θέση της Νεολιθικής Φτελιάς Μυκόνου στο Αιγιακό της πλαίσιο, Πρακτικά Διημερίδας, Μύκονος 2009.

〉 Πηγές φωτογραφιών:
• Figurines, Η κόρη της Φτελιάς: http://www.academia.edu, FIGURINES FROM THE LATE NEOLITHIC SETTLEMENT OF FTELIA, MYKONOS Adamantios Sampson & Vagia Mastrogiannopoulou, 2017

http://mykonensis.blogspot.gr/2011/03/blog-post_14.html

 

Το δημοτικό συμβούλιο στην Άνω Μερά. Πολλά και δύσκολα τα θέματα.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΔΣ ΔΗΜΟΥ ΣΤΙΣ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017 ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΜΕΡΑ
Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων της Αδελφότητας της Άνω Μεράς πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση του ΔΣ του Δήμου στις 31 Αυγούστου 2017 παρουσία του περιφερειάρχη ΝΑ κ.Χατζημάρκου, του αντιπεριφερειάρχη ΝΑ, κ. Λεονταρίτη, των Μυκονιατών περιφερειακών συμβούλων κ.κ. Σ.Μπρίγγου και Μ.Χανιώτη, του πρόεδρου της Δημοτικής Κοινότητας Άνω Μεράς κ. Ζουγανέλη, συμβούλων της δημοτικής κοινότητας αλλά και πλήθους κόσμου.

Η αλλαγή του τόπου συνεδρίασης έγινε κατόπιν αιτήματος της Δημοτικής Κοινότητας Άνω Μέρας με σκοπό να συζητηθούν τοπικά θέματα του χωριού.
Παρ’όλα αυτά τα θέματα της ημερήσιας διάταξης κατ΄ελάχιστο αφορούσαν τοπικά θέματα της Άνω Μεράς. Η δυναμική παρουσία πολιτών πολλοί από τους οποίους έθεσαν σοβαρά ζητήματα, άλλαξε και διαμόρφωσε τελικά την ημερήσια διάταξη.

Το σοβαρό θέμα του αποκλεισμού της πρόσβασης στην παραλία της Φραγκιά έθεσε ο Πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής Ένωσης προσώπων «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ –ΜΥΚΟΝΟΣ» και κάτοικοι της περιοχής με αφορμή και την πρόσφατη καταγγελία τους για το ίδιο θέμα προς τον Δήμο στις 28/8/17, απαιτώντας να λυθεί άμεσα και αποσπώντας σχετική δέσμευση από την πλευρά του Δήμου.
Στην ρύπανση του ρέματος ΡΥΑΚΑΣ του Πανόρμου αναφέρθηκε η δικηγόρος της ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΉ ΙΚΕ κ. Καρίγιαννη.
Στο φαινόμενο της εμφάνισης νεκρών ψαριών στην λίμνη του Μαραθιού αναφέρθηκε η βιολόγος Μαίρη Σταυρακοπούλου ζητώντας από τον Δήμο να ενημερώσει για τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί λόγω της μέγιστης υγειονομικής σημασίας του θέματος.

Θέματα που τέθηκαν επίσης από πολίτες αφορούσαν στην αποπεράτωση του κλειστού γυμναστηρίου της Άνω Μεράς, ο φωτισμός και η πεζοδρόμηση, τα σοβαρά προβλήματα του δημοτικού σχολείου της περιοχής κ.α.

ΟΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ – ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Κ.Ε.Πο.Μ
• Προ ημερησίας το θέμα της ΦΤΕΛΙΑΣ (δες σχετικό άρθρο)
• Με αφορμή την επικείμενη λήξη της ανάρτησης των δασικών χαρτών η επικεφαλής της ΚΕΠοΜ και δημοτική σύμβουλος Άννα Καμμή, έκανε σχετική ερώτηση για τον λόγο που ο Δήμος της Μυκόνου βρίσκεται μεταξύ των 9 από τους 120 δήμους που δεν έχει ακόμη στείλει τα όρια των οικισμών και των οικιστικών πυκνώσεων του νησιού με φόβο η ολιγωρία αυτή να έχει δυσάρεστες συνέπειες για τους πολίτες. Σχετική ερώτηση είχε υποβάλει και σε προηγούμενη συνεδρίαση τον Μάιο η οποία ακόμη δεν έχει απαντηθεί.
• Απόρριψη αδρανών στην περιοχή Τηγάνι (δες σχετικό άρθρο) και το συνολικό ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
• Το μεγάλο ζήτημα της πρόσβασης στις παραλίες με αφορμή και την παρέμβαση των κατοίκων για τον αποκλεισμό της Φραγκιάς. Έκανε πρόταση στην επιτροπή Ποιότητας Ζωής να συγκαλέσει συνεδρίαση για το θέμα αναζητώντας της διασφάλισης της δημόσιας πρόσβασης στις παραλίες του νησιού.
• Στην λειτουργία του εστιατορίου στον Πάνορμο χωρίς έγκριση από την αρχαιολογική υπηρεσία και χωρίς τελική έγκριση του Δήμου.
• Στην αναγκαιότητα για την αποκατάσταση του φωτισμού σε όλο το νησί αλλά και στον περιφερειακό καθώς και στην επιτακτική ανάγκη δημιουργίας πεζοδρόμησης του περιφρειακού για την διασφάλιης των πεζών
• Η Ματίνα Μανδηλαρά έφερε το θέμα της επικινδυνότητας της παιδικής χαράς της Άνω Μεράς καταθέτωντας φωτό και ζητώντας την άμεση επέμβαση του Δήμου.

Video | Η τοποθέτηση της Άννας Καμμή

Αποφασιστικό «Όχι!» στην παραχώρηση της Φτελιάς

ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΕΛΙΑΣ
ΝΑ ΠΑΡΕΙ ΑΜΕΣΩΣ ΠΙΣΩ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Βορρά στις επενδυτικές διαθέσεις επιχειρηματιών κινδυνεύει να γίνει η Φτελιά μετά την απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού Λυδίας Κονιόρδου, να παραχωρηθεί η παραλία της περιοχής για την τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων.

FTELIA MYKONOS 1
Η παραλία της Φτελιάς.

Η Υπουργός παραχώρησε για πρώτη φορά την παραλία της Φτελιάς και μάλιστα για τρία χρόνια σύμφωνα με την νέα ΚΥΑ, αγνοώντας την βούληση του Δήμου Μυκόνου (α/α ΔΣ Δήμου Μυκόνου 76/ 1999 και α/α ΔΣ Δήμου Μυκόνου 48/2015) και παραβλέποντας ότι γειτνιάζει με σημαντικό αρχαιολογικό χώρο, μάλιστα χωρίς να ζητήσει σχετική γνωμάτευση από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία!

Οι περιοριστικοί όροι της παραχώρησης προκαλούν τουλάχιστον μειδίαμα, όταν γνωρίζουμε την ανυπαρξία των ελεγκτικών μηχανισμών και την απροθυμία/ανικανότητα του Δήμου να διαφυλάξει τους όρους της σύμβασης παραχώρησης των παραλιών και τον ελεύθερο χώρο που δικαιούνται οι πολίτες.
Τραγική διαπίστωση η αγνόηση από την κεντρική κυβέρνηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και της επιθυμίας των ίδιων των πολιτών να προστατέψουν ένα σημαντικό κεφάλαιο της τουριστικής και πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Η ΚΕΠοΜ ΔΕΝ ΕΠΑΨΕ ΠΟΤΕ ΝΑ ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ

Ως Δημοτική Κίνηση δεν πάψαμε να διεκδικούμε την προστασία σημαντικών περιοχών του τόπου μας από την επιχειρηματική βουλιμία ντόπιων και ξένων επιχειρηματιών.
Από το 2010 αλλά και νωρίτερα έχουμε δώσει άνιση μάχη κατά της υπερεκμετάλλευσης των παραλιών του νησιού που παραχωρούνται σε επιχειρηματίες οι οποίοι δεν τις σέβονται και δεν τηρούν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις.

Δώσαμε και εξακολουθούμε να δίνουμε σκληρή μάχη για την προστασία του Πανόρμου, συνεχίζουμε δυναμικά με την προστασία της Φτελιάς.

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ-ΚΕΠΟΜ-ΠΡΟΣ-ΚΟΝΙΟΡΔΟΥ-ΓΙΑ-ΦΤΕΛΙΑ

Στην τελευταία συνεδρίαση του ΔΣ του Δήμου στις 31 Αυγούστου 2017 συζητήθηκε προ ημερήσιας διάταξης πρόταση για την μη παραχώρηση της παραλίας της Φτελιάς και αποστολή έγγραφης διαμαρτυρίας στην Υπουργό ώστε να ανακαλέσει την σχετική απόφαση. Το θέμα έφερε τόσο ο Δήμαρχος Κωνσταντίνος Κουκάς πιεζόμενος από την αντίδραση της κοινής γνώμης όσο και η επικεφαλής της ΚΕΠοΜ και δημοτική σύμβουλος Άννα Καμμή σε συνέχεια παρόμοιων αντιδράσεων της Κίνησης σε θέματα διαχείρισης παραλιών. Ακολούθησε ομόφωνη απόφαση του ΔΣ.

ΟΨΙΜΟ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ

Διαβάζοντας το σχετικό Δελτίο Τύπου του Δήμαρχου Μυκόνου κ. Κουκά με λύπη μας διαπιστώνουμε για άλλη μια φορά την πολιτική του μικροψυχία. Ξέχασε να αναφέρει ότι η ΚΕΠοΜ έκανε επίσης πρόταση την ίδια μέρα, να συζητηθεί το θέμα προ ημερήσιας διάταξης λόγω της σοβαρότητάς του.
Ξέχασε επίσης να αναφέρει ότι το θέμα της διαχείρισης των παραλιών έχει τεθεί από την Κίνησή μας κατ’ επανάληψη από την αρχή αυτής της δημαρχιακής περιόδου και μάλιστα εντονότερα όσο τα προβλήματα διαχείρισης μεγάλωναν. Ξέχασε να αναφέρει ότι στα πρώτα βήματα αυτής της δημοτικής αρχής καταθέσαμε στο ΔΣ του Δήμου, στον ίδιο προσωπικά και στους στενούς συνεργάτες του, όλη την νομολογία και τις σχετικές αποφάσεις για τις προστατευόμενες παραλίες του νησιού άγνωστες στους περισσότερους νέους σύμβουλους μέχρι τότε.
Σε μια ακόμη κίνηση εντυπωσιασμού για τους δικούς του λόγους, στην συνεδρίαση τις 31ης Αυγούστου ζήτησε την συμπλήρωση της απόφασης 76/1999 με την προσάρτηση της παραλίας της Φτελιάς παραλείποντας να αναφέρει ότι αυτό είχε ήδη γίνει, όχι από τον ίδιο αλλά από τον συντοπίτη μας Τάσο Ξυδάκη στο κείμενο με τις 1050 υπογραφές που ψηφίστηκε ομόφωνα στις 24/3/2015.  Στην ίδια συνεδρίαση στην οποία είχε δηλώσει ο κ. Κουκάς δημόσια ότι θα σταθεί ό ίδιος εμπόδιο στην καταπάτηση του Πανόρμου και είδαμε τι έγινε!

ΑΠΟΦΑΣΗ-48-2015

Εάν κρίνουμε από τα έργα και τις ημέρες του μάλλον θα πρέπει να μας ανησυχεί η αντίδραση αυτή του Δημάρχου για την Φτελιά. Πίσω από το όψιμο ενδιαφέρον του κρύβεται η παράδοση άνευ όρων του ίδιου αλλά και της παράταξής του στις επιθυμίες επιχειρηματιών που έχουν αποδείξει τι όραμα έχουν για τον τόπο μας.
Δεν συμπορευόμαστε μαζί του! Δεν τον εμπιστευόμαστε! Δεν σταματάμε εδώ!
Συνεχίζουμε δυναμικά την διεκδίκηση των αυτονόητων!

Οι δημοτικοί σύμβουλοι
και οι σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων,
Άννα Καμμή και Απόστολος Νάζος,
Μάκης Μωράκης και Ματίνα Μανδηλαρά

FTELIA MYKONOS 2.jpg
Η παραλία της Φτελιάς από αεροφωτογραφία. Στη μέση διακρίνεται ο νεολιθικός οικισμός του 5000 πΧ, απ’ όπου μετά την ανασκαφή έχουμε και σπουδαία ευρήματα.

__________________________________________________________________________________________

Συμπληρωματικά να πούμε ότι στην παραλία της Φτελιάς ευδοκιμεί και το πανέμορφο, άγριο Κρινάκι της Άμμου [Κρινάκι της θάλασσας (Pancratium Maritimum)]. Ένα από τα ωραιότερα είδη της ελληνικής χλωρίδας, που το συναντά κανείς σε ορισμένες αμμώδεις περιοχές, από τον Ιούλιο μέχρι και τον Οκτώβριο.
Τα τελευταία χρόνια έχει και αυτό υποστεί τη βία της ανεξέλεγκτης τουριστικής και οικιστικής επέκτασης εκτεθειμένο στην μη προληψη μέτρων για την προστασία του.