Ο Τρίτος Πόλεμος της Ευρώπης

του Νίκου Ξυδάκη

Βλάσης Κανιάρης, “Εις δόξαν”
Βλάσης Κανιάρης, “Εις δόξαν”

«Σώσαμε τις τράπεζες, αλλά κινδυνεύουμε να χάσουμε μία γενιά», δήλωσε πριν από λίγες ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς. Η ζοφερή διαπίστωση του Γερμανού σοσιαλδημοκράτη πολιτικού μας φέρνει στον νου την άνοιξη του 2010, μέρες σύγχυσης και σοκ. Σε ένα ημιεπίσημο δείπνο, Ελληνας τραπεζίτης μού είχε πεί ότι η κρίση, που τότε μόλις είχε αρχίσει να δείχνει τη σφοδρότητά της, δεν θα περνούσε σε λιγότερο από δέκα-δεκαπέντε χρόνια. Στην παρατήρησή μου ότι αυτή η πρόβλεψη ακούγεται τρομακτική, μου απάντησε νηφάλια και αφοπλιστικά: «Εχουμε και οι δύο παιδιά, καλύτερα να ξέρουμε τι πρόκειται να συμβεί».

Τον θυμήθηκα λίγο καιρό αργότερα, αφού είχε ψηφιστεί το πρώτο Μνημόνιο, όταν ο Ιταλός οικονομολόγος και πρώην υπουργός Τομάζο Πάντοα Σιόπα μίλησε ευθέως για δεκαπέντε χαμένα χρόνια και για μισή ή μία χαμένη γενιά Ελλήνων.

Η πραγματικότητα έμελλε να είναι ακόμη πιο σκληρή και από τις σκοτεινές προβλέψεις των οικονομολόγων το 2010. Σήμερα, μετά τρία χρόνια διάσωσης, δηλαδή λιτότητας και βαθιάς ύφεσης, μετά τρία χρόνια σοκ και ενοχοποίησης, ένας Γερμανός πολιτικός, από τη χώρα που πρωτοστατεί στην εφαρμογή της ενάρετης λιτότητας παρ’ ημίν, άρα και της συνοδεύουσας ύφεσης, περιγράφει αδρά την ιστορική καταστροφή που συντελείται όχι μόνο στην αμαρτωλή Ελλάδα αλλά σε όλο τον ευρωπαϊκό Νότο: «Η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία διαθέτουν ίσως τις καλύτερα εκπαιδευμένες γενιές που υπήρξαν ποτέ στις χώρες τους, οι γονείς τους επένδυσαν πολλά χρήματα στην εκπαίδευση των παιδιών τους, έκαναν το σωστό. Και τώρα που είναι έτοιμοι να εργασθούν, η κοινωνία λέει: ‘Δεν υπάρχει θέση για εσάς’».

Το 60% νεανικής ανεργίας είναι ο δείκτης αποτυχίας της Ενωμένης Ευρώπης, δείκτης μιας απίστευτης πολιτικής μυωπίας των Ευρωπαίων ηγετών, αλλά και σήμα κινδύνου για τον ίδιο τον πυρήνα των δημοκρατιών και την κοινωνική ειρήνη. Ενας άλλος Ευρωπαίος ηγέτης, ο Ζαν Κλωντ Γιουνκέρ, πρόσφατα το διατύπωσε με πικρή ωμότητα: «Όποιος πιστεύει ότι δεν τίθεται πλέον το αιώνιο ερώτημα περί ειρήνης και πολέμου στην Ευρώπη, μπορεί να πλανάται οικτρά. Οι δαίμονες δεν έχουν φύγει, απλά κοιμούνται».

Υπό μία έννοια, και οι δύο πολιτικοί ηγέτες δείχνουν να αναγνωρίζουν ότι η αιώνια ειρήνη έχει ραγίσει. Και δειλά αναγνωρίζουν επίσης ότι με δική τους ευθύνη οι ευρωπαϊκοί λαοί αφέθηκαν ανυπεράσπιστοι, βουλιάζουν στην ανεργία και τον αποκλεισμό, τα κράτη χρεοκοπούν, οι δημοκρατίες κλονίζονται, ενώ η χρηματοπιστωτική βιομηχανία δέχεται συνεχώς τους πόρους και τα χάδια των κρατών.

Γιατί; Μια απάντηση, μεταξύ άλλων, είναι η εξής: όπως στις παραμονές του Α΄Πολέμου, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν πίστευαν ότι απειλείται η ειρήνη, άρα δεν τη θωράκιζαν, έτσι και μέχρι το 2007-08, δεν πίστευαν ότι η νεαρά και ευημερούσα ευρωζώνη μπορεί να πληγεί από τη μεγάλη κρίση, άρα δεν είχαν απολύτως καμία προετοιμασία. Η ίδια η ευρωζώνη δεν ήταν εξοπλισμένη για αντιμετώπιση κρίσεων. Ακόμη και σήμερα, με την μακρά και πικρή πείρα της έκρηξης του δημόσιου χρέους, των πτωχεύσεων, των μνημονίων και της παγίδας της ύφεσης, η κρίση αντιμετωπίζεται με νυσταλέα αντανακλαστικά, με αδύναμα γιατροσόφια που πάντα χορηγούνται αργά, με υστεροβουλία, και με καταπλήσσουσα επιμονή σε μια ηθικολογία, που δεν μπορεί να κρύψει την υπερχειλίζουσα υποκρισία και την έλλειψη πραγματισμού. Ορισμένως η ηθικολογία και η καθυστέρηση δεν μπορούν πια να κρύψουν το βαθύ έλλειμμα πολιτικής νομιμοποίησης της ευρωελίτ στις Βρυξέλλες και την αφύσικη αυτονόμηση της κεντρικής τράπεζας στη Φρανκφούρτη από τα κράτη μέλη και τους δοκιμαζόμενους λαούς.

Κι έτσι, όπως στον Α’ Πόλεμο η Ευρώπη θυσίασε μια γενιά στα χαρακώματα και στα αέρια, όπως στον Β’ Πόλεμο αφάνισε μια γενιά νέων στρατιωτών αλλά και αμάχων, ισοπέδωσε πόλεις και στιγμάτισε εσαεί την ανθρώπινη συνείδηση με το Shoah, με παρόμοιο τρόπο τώρα, η μεγάλη Ευρώπη του 21ου αιώνα θυσιάζει ασυλλόγιστα την καλύτερη γενιά νέων στην ιστορία του Νότου της. Πρόκειται για πόλεμο με άλλα μέσα.

Δημιουργική καταστροφή; Ας το δεχτούμε. Αλλά πού είναι η δημιουργία; Εδώ, στο ευρωπαϊκό υπογάστριο, επί τρία τουλάχιστον χρόνια αντικρίζουμε μόνο καταστροφή, τέτοια που δεν είχαμε νιώσει από το τέλος της αιματοβαμμένης δεκαετίας του ‘40.

Η ελπίδα για διάσωση και δημιουργία βρίσκεται ακριβώς στην επίγνωση της καταστροφής, να συνειδητοποιήσουμε δηλαδή ότι ζούμε μια μείζονα ιστορική μετάβαση, αμετάκλητα, χωρίς επιστροφή στην προτέρα κατάσταση. Να συνειδητοποιήσουμε ότι οι απώλειες είναι βαθιές και μόνιμες, και ότι το προέχον δεν είναι τόσο η ανάκτηση των απωλεσθέντων, αλλά το χτίσιμο υγιών και ανθεκτικών δομών καθώς θα ανοιγόμαστε στο μέλλον. Η Μεγάλη Υφεση γκρεμίζει την κοινωνία, ακόμη τώρα που μιλάμε· το μέλλον όμως δεν συνίσταται μόνο από στατικά ερείπια, είναι δυναμική κατάσταση, σύντομα μια νέα κοινωνία ασπαίρουσα θα διαμορφώνει τη δική της κοίτη, και θα διεκδικεί νέες μορφές πολιτικής έκφρασης και οργάνωσης του οικονομικού βίου, νέες συλλογικές αναπαράστασεις και ηθικές αξίες· μια νέα διάνοια.

Η παράδοση θα είναι μία πηγή που θα τροφοδοτεί το ποτάμι· το νέο περιβάλλον, το μεταϋφεσιακό, το «μεταπολεμικό» θα είναι η άλλη πηγή έμπνευσης και ενέργειας για την ανασυγκρότηση. Μένει να μεριμνήσουμε ποια στοιχεία της παράδοσης θα αξιοποιήσουμε, και πώς, δια της ενεργού βουλήσεως, της αναγεννημένης γενικής διάνοιας, θα ορίσουμε την κοίτη του ποταμού. Ποταμώ ουκ έστιν εμβήναι δις τω αυτώ.

Μανόλης Γλέζος: Οι πλάτες μας είναι οι δικές μας πλάτες.

«Η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή, θα επιφέρει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, ώστε να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που θα αποτρέψουν την ολοσχερή καταστροφή της χώρας. Και να έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Οι πλάτες μας (να το πω έτσι λαϊκά), είναι οι δικές μας πλάτες! Δεν έχουμε άλλες πλάτες. Κι όσες φορές ο ελληνικός λαός στηρίχτηκε στις δικές του πλάτες, κέρδισε. Όσες φορές στηρίχτηκε σε ξένες, έχασε. Αυτό λέει η ιστορία.» Ο ήρωας της Εθνικής Αντίστασης Μανόλης Γλέζος, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη και το tvxs.gr με αφορμή τη γενική απεργία της 20ης Φεβρουαρίου 2013.

apergia dithen

Κρ.Π.: Εν όψει της γενικής απεργίας που θα γίνει στις 20 Φεβρουαρίου, θα θέλατε να επισημάνετε κάτι;

Μ.Γλ.: Επισημαίνω το γεγονός, κατ’ αρχήν, ότι ο αγώνας των εργαζομένων είναι η απάντηση στην πολιτική της ηθικής και οικονομικής τους εξόντωσης. Γιατί τονίζω και επιμένω στην ηθική πλευρά του ζητήματος; Διότι υπάρχει ένα αναπάντητο ερώτημα από την πλευρά των Τροϊκανών και της κυβέρνησης που έχει άμεση σχέση με αυτό το πρόβλημα:

Γιατί, ενώ δεν ευθύνεται ο ελληνικός λαός για την κρίση που έχει προκληθεί στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, να πρέπει να πληρώσει τα σπασμένα; Πρώτα και κύρια οφείλουν να απαντήσουν σ’ αυτό το ερώτημα, όλοι όσοι υποστηρίζουν την Τρόϊκα, κι αυτοί που εκτελούν τις εντολές της.

Κόψανε μισθούς, κόψανε μεροκάματα, κόψανε συντάξεις, κόψανε επιδόματα όλων των τύπων και των κατηγοριών, έχουμε φτάσει σ’ ένα σημείο απελπιστικό, και δεν εννοούν να δώσουν απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα.

Με τα χρήματα που αρπάξανε από το λαό, πήγανε να σώσουνε το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. 180 δις έχουν πάρει ως τώρα οι τράπεζες για να περισωθούν, και οφείλουν 533 δις, που λένε ότι άρχισαν να τα δίνουν(δεν είναι σίγουρο ακόμα αυτό…), αλλά το ερώτημα εξακολουθεί και παραμένει: Γιατί πρέπει να πληρώσει ο ελληνικός λαός;

Κρ.Π.: Και η Τρόικα παραδέχτηκε ότι έκανε και λάθος…

Μ.Γλ.: Αυτά όλα τα θεωρώ παρωνυχίδες. Το κύριο θέμα είναι αυτό το ερώτημα.

Γι’ αυτό ο αγώνας των εργαζομένων, είναι δίκαιος! Και όλες οι μορφές του αγώνα, από τις στάσεις εργασίας, μέχρι τις συμβολικές καταλήψεις, θεωρώ ότι είναι αναγκαίες από τη μεριά του εργαζόμενου λαού. Και ειδικά ο εργαζόμενος λαός, πρέπει να κατανοήσει αυτό το πρόβλημα που ανέφερα, για να μπορεί να έχει τα βασικά επιχειρήματα για να προχωρήσει μπροστά.

Κρ.Π.: Γενική απεργία, μίας μόνο μέρας, μπορεί να φέρει αλλαγές; Δεν θα έπρεπε να γίνει απεργία διαρκείας;

Μ.Γλ.: Απ’ ότι φαίνεται, δεν έχει γίνει κατανοητό ως τώρα, όλο το πρόβλημα, όπως το έθεσα πριν. Νομίζουν μερικοί ότι ντε και καλά, είναι κάτι που έρχεται από τη μοίρα. Ότι είναι δηλαδή «τυχερό» μας να πληρώνουμε τη κρίση! Επίσης, πως είναι προδιαγεγραμμένο, το ότι πρέπει να την πληρώσει ο λαός! Και γι’ αυτό ζητούν θυσίες από το λαό.

Για να προβεί κάποιος σε έναν αγώνα, πρέπει πρώτα να γνωρίζει απόλυτα το θέμα. Αν δεν το γνωρίζει, μην περιμένουμε να συνειδητοποιήσει και το πρέπει να κάνει. Δηλαδή, για να αποκτηθεί η απαραίτητη συνείδηση, ώστε να ενεργήσει ο οποιοσδήποτε πολίτης για οποιοδήποτε θέμα, προϋποθέτει οπωσδήποτε γνώση του προβλήματος! Και μάλιστα, ολοκληρωμένη γνώση του προβλήματος.

Αν δεν έχει επίγνωση και αυτογνωσία, και δεν κατέχει ένα πρόβλημα, δεν μπορεί να προχωρήσει.

Γι’ αυτό το λόγο, λέω, ότι αν δεν το κατανοήσουν απόλυτα αυτό το θέμα οι εργαζόμενοι -γι αυτό και το προτάσσω- δεν πρόκειται να αποκτηθεί η απαραίτητη αυτογνωσία και κατά συνέπεια η απαραίτητη κοινωνική συνείδηση, ώστε όλοι μαζί να προβούμε σε μια πανελλαδική απεργία διαρκείας με αίτημα: Σταματήστε, πια, αυτό το κακό!

Κρ.Π.: Δεν θα έπρεπε, όμως, να γίνει μια κινητοποίηση διαρκείας, που να αφορά όχι μόνο τους εργαζόμενους αλλά και τους άνεργους, και όλους εκείνους που αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης;

Μ.Γλ.: Για να φτάσουμε εκεί, πρέπει να εξετάσουμε δύο όψεις του ίδιου προβλήματος.

Η μία όψη είναι οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης. Το περίεργο είναι ότι αναγνωρίζει ότι τα μέτρα είναι επώδυνα. Έχει εξαντλήσει όλο το ελληνικό λεξιλόγιο για να περιγράψει τα επαχθέστατα αυτά μέτρα εναντίον του λαού. Και ως λύση, βρίσκει μία και μοναδική: Τα δάνεια! Τα δάνεια όμως, όπως πριν από 2300 χρόνια, είχε πει ο Μένανδρος, δεν κάνουν τίποτε άλλο, παρά να δημιουργούν δούλους: «Τα δάνεια δούλους τους ελευθέρους ποιεί…».

Κι αυτό είναι γεγονός. Άμα δανείζεσαι, για να βγάλεις το χρέος, πάλι πρέπει να ξαναδανειστείς, και μπαίνεις σε ένα φαύλο κύκλο. Αρκεί να θυμηθούμε, ότι το πρώτο δάνειο που συνήψε η Ελλάδα, το 1824, το ξοφλήσαμε πριν 12 χρόνια! Σκεφτείτε πόσες φορές το έχουμε… ξεχρεώσει!

Λοιπόν, σε σκλαβώνει το δάνειο. Άρα, δεν είναι λύση τα δάνεια.

Η άλλη όψη του ζητήματος είναι: Μας λένε –δήθεν!- ότι δεν έχουμε να κάνουμε προτάσεις, ότι δεν έχουμε άλλες λύσεις. Και εμείς απαντούμε:

Αν λογαριάζεις το χρήμα ως μέσον παραγωγής αγαθών, πέφτεις σε αυτή την κατρακύλα, και δεν πρόκειται να βγεις από αυτό το αδιέξοδο. Εμείς, που θεωρούμε –και είναι η πραγματικότητα- ότι δεν δημιουργεί το χρήμα αξίες αλλά ο εργαζόμενος δημιουργεί αξίες, απαντούμε: Όταν κινητοποιηθεί ο ενεργός πληθυσμός της χώρας, αμέσως θα δημιουργηθουν αξίες.

Αυτοί, κόβουνε τους μισθούς, κόβουν τις συντάξεις, κόβουν τα επιδόματα, και δεν μπορεί ο εργαζόμενος να πάει να αγοράσει οπότε κλείνει η αγορά και αμέσως παρουσιάζονται τα λουκέτα.

Είναι φως φανάρι ότι η εικόνα που παρουσιάζεται στην Ελλάδα, χαρακτηρίζεται από την ανεργία, από τον κλείσιμο των καταστημάτων, και από τις αυτοκτονίες των απελπισμένων που δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα.

Η συνέχεια της συνέντευξης …ΕΔΩ

Αρέσει σε %d bloggers: