Πολιτική λειψυδρία στο δήμο της Μυκόνου!

Το κείμενο Πολιτική Λειψυδρία καθώς και όσα ακολουθούν (βλ. λινκς στο τέλος της σελίδας) αποτελούν τεκμηριωμένη έρευνα-ενημέρωση της Κίνησης Ενεργών Πολιτών Μυκόνου που κράτησε 2 μήνες, το νερό είναι πολίτιμο δημόσιο αγαθό και επαφίεται στον πατριωτισμό όλων μας να το προστατεύσουμε ώστε να το απολαμβάνουμε.
Το κείμενο Πολιτική Λειψυδρία καθώς και όσα ακολουθούν (βλ. λινκς στο τέλος της σελίδας) αποτελούν τεκμηριωμένη έρευνα-ενημέρωση της Κίνησης Ενεργών Πολιτών Μυκόνου που κράτησε 2 μήνες, το νερό είναι πολίτιμο δημόσιο αγαθό και επαφίεται στον πατριωτισμό όλων μας να το προστατεύσουμε ώστε να το απολαμβάνουμε. Στη φωτογραφία από αριστερά Δέσποινα Νάζου, Δημήτρης Ρουσουνέλος, Άννα Καμμή.


Πολιτική λειψυδρία στον Δήμο της Μυκόνου

Το νερό ως φυσικό αγαθό είναι απαραίτητο για όλες τις μορφές ζωής.
Ως κοινωνικό αγαθό έχει τεράστια σημασία για την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου γι’ αυτό και η χρήση του πρέπει να στοχεύει στην ικανοποίηση των αναγκών όλης της κοινωνίας.
Στην Ελλάδα η διαχείριση του νερού γίνεται μέχρι στιγμής είτε από κρατικές εταιρίες είτε από περιφερειακές/δημοτικές επιχειρήσεις που διαχειρίζονται τα δίκτυα των πόλεων. Η αλόγιστη χρήση του και η αύξηση της ζήτησης από την μία, οι κλιματικές αλλαγές και η μόλυνση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων από την άλλη, συντελούν στη μείωση της ποσότητας αλλά και στην αλλοίωση της ποιότητας του.
Βασική μνημονιακή κατεύθυνση είναι η μετατροπή του δημόσιου νερού σε ιδιωτικό και την εκμετάλλευσή του μέσα από ιδιωτικές εταιρίες, με την πρόφαση ότι η δημόσια διαχείριση ήταν αναποτελεσματική και καταστροφική, το ίδιο επιχείρημα που χρησιμοποιείται για την ιδιωτικοποίηση κάθε τι δημόσιου.
Η διεθνής εμπειρία αναδεικνύει ότι όπου έχει εισχωρήσει ο ιδιωτικός τομέας στη διαχείριση του νερού το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: αύξηση των τιμών και μείωση της ποιότητας και των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς ο ιδιώτης δεν έχει καμία διάθεση να προχωρήσει σε εκσυγχρονισμό των δικτύων, μιας και αυτό σημαίνει επενδύσεις τις οποίες δεν προτίθεται να κάνει. Ήδη σε χώρες που είχαν ιδιωτικοποιηθεί τα δίκτυα ύδρευσης (π.χ. Γαλλία) με τα παραπάνω αποτελέσματα, έχουν ήδη ξαναπεράσει σε δημόσιο έλεγχο με κύριο χαρακτηριστικό τη μείωση των τιμών και τη βελτίωση της ποιότητας.
Απαίτηση της κοινωνίας των πολιτών είναι να παραμείνει η διαχείριση κάτω από δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο. Στην τάση ιδιωτικοποίησης, ένας σοβαρός αντίλογος είναι η δημιουργία συλλογικών κοινωνικών δικτύων νερού και αποχέτευσης όπως αυτή που δημιουργήθηκε στο Δήμο Θεσσαλονίκης με την Κίνηση των 136.

Νερουλάς στη Μύκονο από τη δεκαετία του '50
Νερουλάς στη Μύκονο από τη δεκαετία του ’50

Η κατάσταση στην Μύκονο
Στη Μύκονο από το 1998 τη διαχείριση του νερού την έχει η ΔΕΥΑΜ.
Μπορεί ακόμη να μην έχει τεθεί το ζήτημα της ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι παραγνωρίζεται το γεγονός της έμμεσης ιδιωτικοποίησης, μέσω προγραμματικής σύμβασης με την ΕΥΔΑΠ, όπως ήδη συμβαίνει σε άλλους Δήμους, η οποία με την επιχειρούμενη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα. Εκτός αυτού όμως ο κίνδυνος είναι ορατός αφού :
α) οι εγκαταστάσεις και η ίδια η υπηρεσία είναι σε κακή κατάσταση.
β) σε διοικητικό επίπεδο η υποστελέχωση, οι περικοπές των μισθών και επιδομάτων μετά την ένταξή τους στο ενιαίο μισθολόγιο συντελεί στην ελλειπή λειτουργία όλων των δομών.
γ) υπάρχει κατασπατάληση νερού και αλόγιστη χρήση από ιδιώτες.
δ) δεν υπάρχει πρόβλεψη, προγραμματισμός και όραμα για ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Το τελευταίο δε, σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη μείωση των βροχοπτώσεων, φέρνει το νησί σήμερα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Η λιμνοδεξαμενή στο Μαράθι. Τα αποθέματα νερού εκεί έχει προ πολλού περάσει τα όρια του συναγερμού. (φωτογραφία Δημ. Ρουσουνέλος Φεβρουάριος 2014)
Η λιμνοδεξαμενή στο Μαράθι. Τα αποθέματα νερού εκεί έχουν προ πολλού περάσει τα όρια του συναγερμού.
(φωτογραφία από Φεβρουάριο 2014)

Η περιγραφή του αδιεξόδου και οι αποδιοργανωμένες δομές
Η φυσική έλλειψη επαρκών αποθεμάτων νερού ήταν πάντα η μόνιμη ανησυχία των κατοίκων της Μυκόνου. Γι αυτό και οι πρόγονοί μας προσπαθούσαν να εξοικονομούν το πολύτιμο αυτό αγαθό με κάθε τρόπο και αισθάνονταν πλούσιοι εάν το νερό από το πηγάδι τους και την στέρνα τους έφτανε για να καλύψουν τις ετήσιες ανάγκες τους.
Το πρώτο εργοστάσιο της αφαλάτωσης κατασκευάστηκε το 1980. Η άνοδος του τουρισμού την ίδια εποχή όταν αυξήθηκαν και οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, απαιτούσε ενίσχυση των αποθεμάτων νερού με υδροφόρα καραβάκια που και αυτά κάλυπταν με δυσκολία την αυξανόμενη ζήτηση έως τις αρχές της δεκαετίας του ’90.
Η κατασκευή των δύο υδατοδεξαμενών, έργο ζωής για το νησί, του φράγματος στο Μαράθι το 1992 και του φράγματος στο Φωκό στην Άνω Μερά το 1997, ανακούφισε τις ανησυχίες και λιγόστεψε το άγχος της έλλειψης νερού.
Με το πέρασμα των χρόνων οι ανάγκες του νησιού συνεχώς αυξάνονται, με την έκρηξη της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης, της κατασπατάλησης των υδάτινων πόρων και της έλλειψης ενημέρωσης και σχεδιασμού διαχείρησης. Αρκεί να σημειώσουμε ότι μετράμε περί της 2000 πισίνες και άλλες τόσες γεωτρήσεις νόμιμες και παράνομες.
Η έλλειψη νερού σήμερα, δεν απασχολεί για πρώτη φορά το νησί μας!
Η λειψυδρία του 2000 έφερε ξανά καραβάκια με νερό στην Μύκονο και αυτή του 2008 έκανε τη ΔΕΥΑΜ να κινηθεί γρήγορα ια την κατασκευή νέου εργοστασίου αφαλάτωσης στον Κόρφο.
Τα σημερινά αποθέματα του φράγματος του Μαραθιού μας αναγκάζουν να κινητοποιηθούμε άμεσα για μην μείνουμε από νερό πριν καλά καλά αρχίσει η καλοκαιρινή περίοδος.
Γιατί όμως τώρα; Γιατί δε φροντίσαμε να λάβουμε τα μέτρα μας πολύ νωρίτερα ώστε να μην πούμε το νερό νεράκι; Γιατί δεν «διαβάσαμε» τα νούμερα έγκαιρα τα οποία μιλούσαν από μόνα τους, για να μην τρέχουμε την τελευταία στιγμή;
Τα χρόνια που πέρασαν υπήρξε η πρόβλεψη δημιουργίας υποδομών, όμως η κατασκευή τους από μόνη της δεν έλυσε το πρόβλημα. Όλα αυτά τα χρόνια δεν έγιναν οι απαιτούμενες εργασίες συντήρησης με κίνδυνο αυτές να καταστρέφονται ή να υπολειτουργούν. Επίσης η έλλειψη πολιτικής βούλησης και σχεδιασμού συντέλεσε στην κατασπατάληση των αποθεμάτων.

Για την αποδιοργάνωση των δομών αλλά και για την ανεπάρκεια των υδάτινων πόρων σήμερα, ευθύνες έχει κυρίως η διοίκηση της ΔΕΥΑΜ, αφού:
1. Όταν μπορούσε, δε φρόντισε να προσλάβει το απαιτούμενο προσωπικό. Με την απαγόρευση των προσλήψεων εξαιτίας των δημοσιοοικονομικών περικοπών σήμερα, η υπηρεσία αντιμετωπίζει τεράστιο ζήτημα υποστελέχωσης που είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημά της. Η λειτουργία της ΔΕΥΑΜ στηρίζεται σε 20 μόλις υπαλλήλους που με φιλότιμο και αυταπάρνηση προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ενώ αντίστοιχα βλέπουν στο τέλος του μήνα τους μισθούς και τα επιδόματά τους κουτσουρεμένα και τις υπερωρίες τους απλήρωτες.
2. Για λόγους μικροκομματικών σκοπιμοτήτων, δεν φρόντιζε να εισπράττει έγκαιρα παλιές οφειλές ιδιωτών και επιχειρήσεων και έτσι προσάρμοζε τις εργασίες των συντηρήσεων και τις επενδύσεις της ανάλογα με το ταμείο της. Μπορεί να μην οφείλει σε προμηθευτές της και να μην έχει δάνεια ως υπηρεσία, αλλά ο στρατηγικός σχεδιασμός της ήταν κατά κύριο λόγο συντηρητικός και, διεκπεραιωτικός.
3. Δε φρόντισε για χρόνια να προστατέψει τις μετρήσεις από τα « λάθη» της καταμέτρησης κατανάλωσης, παρά μόνο τώρα που ήδη έχουν χαθεί πολλά εκατομμύρια κυβικά νερού, αμέτρητα και άρα αχρέωτα, με τεράστια ζημιά για την υπηρεσία και το Δήμο και τεράστιο όφελος για τις τσέπες των οφελούμενων.
4. Δεν απαίτησε από το Δήμο την είσπραξη του ποσού του 1.000.000 ευρώ που της οφείλει από έργα και τέλη αποχέτευσης για πολλά χρόνια. Η όποια απαίτηση περιορίστηκε σε ανταλλαγή εγγράφων και όχι στην έγκαιρη δημοσιοποίηση του θέματος ώστε να ασκηθεί η μεγαλύτερη δυνατή πίεση.
5. Δε φρόντιζε για χρόνια, για λόγους οικονομίας να συντηρεί σωστά το δίκτυο και τις εγκαταστάσεις, με αποτέλεσμα οι συνεχείς βλάβες να οδηγούν σε απώλεια τεράστιων ποσοτήτων νερού και η κατάστασή τους σήμερα να απαιτεί μεγαλύτερες δαπάνες συντήρησης.
6. Για λόγους οικονομίας επίσης, χρησιμοποιούσε περισσότερο το νερό του φράγματος για την κάλυψη των αναγκών και όχι το νερό από τα εργοστάσια αφαλάτωσης, αφού το κόστος των ανταλλακτικών και της συντήρησης των εργοστασίων αλλά και του ρεύματος, μεγάλωνε κατά πολύ το κόστος παραγωγής .
7. Τέλος, άργησε να σημάνει συναγερμό για την έλλειψη νερού που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή, προσδοκώντας ότι θα βρέξει έως τον Μάρτιο και θα σωθούμε για άλλη μια φορά από τον Θεό! Κάπως έτσι μπαλώνονταν η κατάσταση μέχρι τώρα.

Επειδή όμως η αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων δεν εναπόκειται σε προσδοκίες αλλά στην πρόληψη και σε στρατηγικό σχεδιασμό ώστε να υπάρχουν πάντα εφεδρείες, θεωρούμε ότι η διοίκηση της ΔΕΥΑΜ και κατ΄ επέκταση η διοίκηση του Δήμου που την επέλεξε, έχει τεράστιες ευθύνες για την σημερινή κατάσταση. Η μόνο λύση στο πρόβλημα είναι να θεωρούμε ότι βρισκόμαστε σε μόνιμη λειψυδρία, έτσι ώστε να προέχει πάντα η εξοικονόμηση νερού. Επίσης να περιοριστούν νομοθετικά υδροβόρες χρήσεις (πισίνες, γκαζόν κλπ.) που δεν έχουν θέση στα νησιά των Κυκλάδων με τις συγκεκριμένες κλιματικές συνθήκες (χαμηλές βροχοπτώσεις, μεγάλη ηλιοφάνεια).

Προτάσεις για την αντιμετώπιση της κατάστασης

Α. Για το άμεσο μέλλον:
• Ενημέρωση του κόσμου με κάθε τρόπο, για περιορισμό της κατανάλωσης. Ειδική ενημέρωση μέσω των τουριστικών επιχειρήσεων και το site του Δήμου, με προβολή της αναγκαιότητας για εξοικονόμηση των υδάτινων πόρων.
• Επισκευή της παλαιάς μονάδας αφαλάτωσης των 2100 κ.β/24/ωρο και επέκτασή της. Έχει πάρει σχετική απόφαση το ΔΣ της ΔΕΥΑΜ τον Φεβρουάριο 2014.
• Έλεγχος για τυχόν διαρροές και άμεση επισκευή του υφιστάμενου δικτύου μεταφοράς νερού από την αφαλάτωση στις Δεξαμενές και επέκτασή του ώστε να μπορεί να μεταφέρει τις ποσότητες νερού που μπορεί να παράξουν και τα δύο εργοστάσια αφαλάτωσης.
• Συντήρηση όλων των εγκαταστάσεων και ειδικά του αντλιοστασίου στο παλιό λιμάνι ώστε να μπορεί να μεταφερθεί το νερό από τα καραβάκια στις δεξαμενές.
• Διασύνδεση των δύο φραγμάτων Μαραθιού και Άνω Μεράς, ούτως ώστε να επιτευχθεί μια ορθολογική υδατική διαχείριση.
• Απαγόρευση της ανεξέλεγκτης λήψης νερού από τα φράγματα από τους ιδιοκτήτες βυτιοφόρων και επιβολή μεγάλων προστίμων.
• Η προμήθεια νερού από τα βυτιοφόρα πρέπει να γίνεται μόνο από τις δεξαμενές στα εργοστάσια αφαλάτωσης.
• Άμεση αποπληρωμή από το Δήμο στην ΔΕΥΑΜ του ποσού του 1.000.000 που της οφείλει τα τελευταία χρόνια από τα τέλη αποχέτευσης και από έργα για λογαριασμό του Δήμου.
• Προώθηση συστημάτων εξοικονόμησης και πολιτικές εξοικονόμησης νερού, ιδιαίτερα στους υδροβόρους καταναλωτές με παρεμβάσεις του Δήμου.
• Κλιμακωτό τιμολόγιο ώστε να αποτρέπονται οι υπερβολικές καταναλώσεις. Σημειώνουμε εδώ ότι η χρέωση του νερού παραμένει η ίδια από την ίδρυση της ΔΕΥΑΜ και το τέλος 80% που επιβλήθηκε μετά το 2000 αφορά στην συντήρηση δικτύου.
• Καταγραφή των γεωτρήσεων και περιορισμός αδειοδότησης νέων.
• Η κινητοποίηση από τον Δήμο και οι ενέργειες για υδροδότηση με καραβάκι ώστε να υπάρχει απόθεμα είναι λύση έσχατης ανάγκης η οποία είναι κοστοβόρα. Είναι γεγονός ότι η λύση μεταφοράς νερού με καραβάκι έχει τεράστιο κόστος και ουσιαστικά για να μεταφερθεί ποσότητα 200.000 κ.μ. νερού θα στοιχίσει χωρίς το κόστος αγοράς του νερού, με περίπου 10€/κ.μ., ήτοι 2.000.000€, πολύ περισσότερο από την προμήθεια των δύο φορητών μονάδων που θα στοιχίσουν περίπου 1.250.000€ πλέον Φ.Π.Α. και οι δύο.

Έχουν γίνει ενέργειες από τον Δήμο σε συνεργασία με την ΠΝΑΙ για την ένταξή μας σε πρόγραμμα χρηματοδότησης. Οι ενέργειες ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο του 2014 και δεν προβλέπεται να έχουν αποτέλεσμα πριν τον ερχόμενο Αύγουστο. Το ίδιο προβλέπεται και για την προμήθεια 2 κινητών μονάδων αφαλάτωσης δυναμικής 2000 κβ / 24 ωρο, οι οποίες εντάχθηκαν ήδη πρόσφατα στο πρόγραμμα Εθνικών Πόρων Χρηματοδότησης ΣΑΕΠ 067 Δημοσίων Επενδύσεων. Θα εγκατασταθούν στον χώρο των παλιών σφαγείων στα Σπιτάλια (παλαιό λιμάνι), αλλά η ολοκληρωση των ενεργειών δεν θα έχει τελειώσει πριν από τον Σεπτέμβριο του 2014.

• Σε ότι αφορά αφορά στην υποστελέχωση της υπηρεσίας, το πρόβλημα για τους καλοκαιρινούς μήνες θα ελαττωθεί με την πρόσληψη εποχικών υπαλλήλων.

Στο απώτερο μέλλον:

• Στη Μύκονο υπάρχουν 2000 πισίνες με κατανάλωση 80κ.μ. κατά μέσο όρο και συνολικά 160.000 κ.μ. Πρέπει να εξεταστεί η τροφοδότησή τους με θαλασσινό νερό και όχι νερό του δικτύου ειδικά των πισίνων που βρίσκονται κοντά στην θάλασσα. Για να δοθεί η δυνατότητα να αποκτήσουν μονάδες αφαλάτωσης θα πρέπει να γίνει τροποποίηση περιβαλλοντικών όρων στα ξενοδοχεία και να εξετασθεί εάν σηκώνει τέτοιες εγκαταστάσεις το δίκτυο της ΔΕΗ. Επίσης να εξετασθεί που θα πηγαίνει το αλμόλοιπο.
• Χαρτογράφηση υδάτινων πόρων, ανά περιοχές, ανάλογα με τη χρήση που γίνεται (αγροτική χρήση, πισίνες, οικιακή).
Η αναζήτηση υπόγειου υδατικού δυναμικού στη Μύκονο είναι δυσχερής λόγω της γεωλογικής της δομής. Αποτελείται από γρανίτες με χαμηλή υδροφορία. Τα ετήσια υπόγεια αποθέματα με βάση τη μελέτη του Ι.Γ.Μ.Ε. ανέρχονται σε 100.000 κ.μ. για το ρωγματικό σύστημα Αεροδρομίου και 100.000 κ.μ. για το ρωγματικό σύστημα Άνω Μεράς.

• Η Μονάδα Επεξεργασίας Υγρών Αποβλήτων (Βιολογικός) παράγει περίπου 700.000 κ.μ. νερού ετησίως. Η μονάδα κάνει β’θμια επεξεργασία και μερική απολύμανση, γεγονός που καθιστά αδύνατη την επαναχρησιμοποίηση του ανακτημένου νερού. Ο εκσυγχρονισμός της μονάδας και η μετατροπή της σε μονάδα γ΄ βάθμιας, θα έχει σαν αποτέλεσμα τη δυνατότητα (υπό προϋποθέσεις) επαναχρησιμοποίησης του νερού αυτού για άρδευση. Ουσιαστικά με την επαναχρησιμοποίηση του νερού του βιολογικού και την πολιτική εξοικονόμισης εκτιμάται ότι θα καλυφθεί το έλλειμμα που παρουσιάζεται στο υδατικό ισοζύγιο.
• Ανεύρεση λύσης για χρησιμοποίηση για άρδευση των νερών των πλύσεων των ταχυδιηληστηρίων. Επεξεργασία με κατάλληλα φίλτρα.
• Αυτή την στιγμή διατίθεται δωρεάν νερό από την ΔΕΥΑΜ σε όλες τις σχολικές μονάδες του νησιού, χωρίς να υπάρχουν υδρομετρητές. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπορεί να καταγραφεί η κατανάλωση. Θα πρέπει να μπουν υδρομετρητές ώστε να ελέγχεται η κατανάλωση.

Παραθέτουμε εδώ τα παρακάτω στοιχεία, χρήσιμα για να εκτιμηθεί σωστά η παρούσα κατάσταση:
kepom.wordpress.com/-apothemata Υδατικά αποθέματα-Χωρητικότητες, ανάγκες, δυνατότητες, καταναλώσεις
kepom.wordpress.com/katastasi_twra

 

Συντάκτης: kepom

Η Κίνηση Ενεργών Πολιτών Μυκόνου έχει έδρα τη Μύκονο.

1 thought on “Πολιτική λειψυδρία στο δήμο της Μυκόνου!”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s